Hantı-Mansiysk'te, yerli dillerin sorunlarının tartışıldığı uluslararası bir forum düzenlendi. Forumda Abaza dilinin gelişimi ve geleceği de ele alındı.

Said Barganciya

21 ve 22 Mart tarihlerinde, Rusya'nın Hantı-Mansiysk kentinde, Uluslararası Yerli Halklar Yılı çerçevesinde bir forum düzenlendi, katılımcılar Abazaca da dâhil olmak üzere ulusal dillerin korunmasıyla ilgili sorunları ve perspektifleri ele alındılar.

Forum, Rusya Ulusal İlişkiler Ajansı (ФАДН) tarafından düzenlendi. Forum lideri İgor Barinov, 2019 yılının, yerli dilin maruz kaldığı risklere dikkat çekmek için, BM Genel Kurulu tarafından Uluslararası Yerli Halklar Yılı olarak ilan edildiğini söyledi.

Uluslararası Abhaz -Abaza ulusu Kalkınma Birliği "Alaşara "nın Başkan Yardımcısı "Dünya Abaza Kongresi Yüksek Konsey üyesi Ramazan Mhtse, forumda Abaza dili hakkında bir rapor ile konuşma yaptı. Mhtse, DAK Bilgilendirme portalına verdiği bilgide, Abaza dilini korumak ve geliştirmek için “Alaşara” derneği tarafından alınan en önemli ve etkili önlemleri kaydettiğini belirtti.

Ramazan Mhtse, “Dillerini yitirmiş olan Abazalara ücretsiz öğretim verdiğimiz Abazaca dil kurslarımız hakkında konuştum. Kurslarımız “sıfırdan” başlamaktadır, fakat birazda olsa bilenlere de kurs vermekteyiz. [Abazacaya] çevirdiğimiz çizgi filmlerden, akıllı telefonlar için yaptığımız uygulamadan, ilk ve ortaokullarda Abazaca saatlerinin çoğaltılması için yürüttüğümüz çalışmalardan bahsettim”, dedi.

“Alaşara” derneği Başkan Yardımcısı konuşmasının bir kısmını Abaza dilinin yok olma riskleri ile ilgili uzmanların görüşlerine ayırmıştı. Ramazan Mhtse, Çerkessk şehrindeki okullarda okuyan 1.500 Abaza çocuğunun yalnızca yüzde 40'ının ana dilini konuştuğunu, geri kalanının yalnızca Rusça bildiğini vurguladı.

“Alaşara” nın foruma katılımını özetleyen Mhtse, BM Yerli Halklarla İlgili Forum Başkan Yardımcısı Zhang Xiaoan ile daha fazla işbirliği yapılması konusunda önemli sözlü anlaşmaların sağlandığını belirtti.

Mhtse, Bu bizim için önemli ve ilgimizi çeken bir konu. Verimli işbirliği için sabırsızlanıyoruz”, dedi.

Forumda ayrıca, Rusya, Çin, Kamerun ve diğer birçok farklı dünya ülkesindeki küçük yerli halkların dillerinin korunması ve geliştirilmesi üzerine yürütülen uygulamalardan bahsedildiği bildirildi.

Mhtse, “Hantlar (Batı Sibirya'nın kuzeyinde yaşayan yerli insanlar) ve Manslar (Hantı-Mansiysk özerk bölgesinde yaşayan yerliler) hakkında ve genel olarak küçük kuzey halkları hakkında pek çok konuşma yapıldı”, dedi.

Forumun çeşitli alanlarında, eğitim sistemindeki yerli azınlık dillerini destekleyecek en iyi projeler tartışıldı. Uluslararası iletişim dili olarak Rusçanın ve bilimin ulusal dillerin korunmasında ve geliştirilmesindeki rolüne dikkat çekildi.

Forumun merkez alanı ise, dünyanın farklı ülkelerinden yaklaşık 500 kişinin katıldığı “Bir Dünya - Binlerce Ses” başlıklı genel oturum oldu. Bu katılımcılar, Rusya, Latin Amerika, Karayipler, Nepal, Finlandiya, Çin ve diğer bazı devletlerden öğretmen, bilim insanı ve sosyal aktivistlerdi.