Амениу
12 Ԥхынҷкәын 2019
19:14
Аҽҭаҩра

Адунеизегьтәи
аҧсуа-абаза
конгресс

Алонгрид

Аԥсуа бызшәа азҵаарақәеи аҭакқәеи жәаба рыла
27.10.2019   15:05
Аԥсуа бызшәа азҵаарақәеи аҭакқәеи жәаба рыла
Аԥсуа бызшәа – кавказтәи абызшәатә ҭаацәара иалоу мраҭашәара-кавказтәи (аԥсуа-адыга) абызшәатә гәыԥ ахь иаҵанакуеит. Зегь реиҳа иазааигәоу бызшәоуп абаза бызшәа, аԥсшәеи абаза бызшәеи иргәыцхәу бызшәақәоуп иара убас адыга бызшәа, аҟабарда-черқьес бызшәа, нас аубых бызшәа (иахьазы иԥсхьоу). Аԥсуа бызшәа адунеиаҿы зегь реиҳа ижәытәӡоу, ҳаамҭанӡа еиқәхаз архаикатә бызшәақәа ируакуп. Аԥсуа бызшәа алфавит 64 нбан рыла ишьақәгылоуп: ацыбжьыҟа шьҭыбжьқәа 56 ыҟоуп, абжьыҟақәа 6, иара убас арԥшқага дыргеи ахаргьежьратә дыргеи.
Иоаким Алоизи иҭынхаз Аҟәатәи ахыбрақәа
04.09.2019   10:25
Иоаким Алоизи иҭынхаз Аҟәатәи ахыбрақәа
Ҳазҭоу ашықәс азы 165 шықәса ҵуеит ааглыхҩы, ауаҷар-ҟанҷааӡаҩ, амеценат Иоаким Алоизи диижьҭеи. XX-тәи ашәышықәса алагамҭазы Алоизи Аҟәа иргылоит иблахкыгоу ахыбрақәа, урҭ рҟынтә иахьазы акоуп еиқәханы инхаз, иара Аԥсны Аҳәынҭқарра аҭоурыхтә-культуратә ҭынхақәа ирхыԥхьаӡалоуп.
Адунеи иазаарту анапы: аԥсуааи ашәуааи рҳәынҭқарратә символқәа
23.07.2019   10:40
Адунеи иазаарту анапы: аԥсуааи ашәуааи рҳәынҭқарратә символқәа
Аԥсуа-абаза жәлар рҳәынҭкарратә символика аҭоурых ажәытәӡа иаларсуп. Аԥсуа аҳра абираҟ асахьа ԥшаан абжьарашәышықәсахь иаҵанакуа агенуезцәа рыхсаалақәа рҟны. Ҳаамҭазтәи Аԥсны абираҟи агерби шьақәырӷәӷәан 1992 шықәса, ԥхынгәымза 23 рзы. Аԥсны аҳәынҭқарратә символика авторс дамоуп аԥсуа сахьаҭыхҩы Валери Гамгьиа. Аԥсны абираҟи агерби, ашәуаа рмилаҭтә бираҟи ҳажәларқәа знысыз аҭоурых рныԥшуеит.
Сахьала еиқәыршәоу абаза алфавит: исахьарку арҵагатә цхыраагӡа
10.07.2019   16:00
Сахьала еиқәыршәоу абаза алфавит: исахьарку арҵагатә цхыраагӡа
Абаза бызшәа – нхыҵкавказтәи абызшәатә ҭаацәара иатәу аԥсуа-адыга бызшәатә гәыԥ ахь иаҵанакуеит. Уи агәыԥ шьақәгылоуп еигәыцхәу абызшәақәа хәба рыла: адыга бызшәа, аҟабарда-черқьес бызшәа, аубых бызшәа (иахьазы иӡхьоу), аԥсшәа, абаза бызшәа (арҭ аҩба зынӡа еизааигәоуп). Абаза бызшәа иамоуп ҩ-диалектк: тапанҭатәи – алитературатә бызшәа шьаҭас иамоу, нас ашьхарыуатәи. Иахьазы арҭ аҩ-диалектк ахархәара рымоуп. Раԥхьатәи абаза алфавит аԥиҵеит абаза, ачерқьес шәҟәыҩҩы, апоет Ҭаҭлусҭан Табулов.
Фредерик Диубуа де Монпере: Кавказ атәымуаҩ иблала
28.05.2019   17:30
Фредерик Диубуа де Монпере: Кавказ атәымуаҩ иблала
Афранцыз хылҵшьҭра змаз швеицариатәи аныҟәаҩ Фредерик Диубуа де Монпере XIX-тәи ашәышықәса 30-тәи ашықәсқәа ралагамҭазы Кавказ ахыи-аҵыхәеи еимидеит, Аԥсынгьы даҭааит. Иахьа уажәраанӡа Диубуа иҟаиҵаз Кавказ, нас уи иқәынхо аҭыԥантәи ауааԥсыреи ирызку анҵамҭақәеи асахьақәеи даараӡа аинтерес рыҵаны иаанхоит.
Аԥсны ашьхараҿ имҩаԥысуаз аидысларақәа: Аџьынџьтәылатә Еибашьра Ду аҭоурых аҟынтә
09.05.2019   22:45
Аԥсны ашьхараҿ имҩаԥысуаз аидысларақәа: Аџьынџьтәылатә Еибашьра Ду аҭоурых аҟынтә
Аџьынџьтәылатә Еибашьра Ду зегь реиҳа ишьаарҵәыраз аепизодқәа ирхыԥхьаӡалоуп Аԥсны ашьхахыҵырҭақәа рҿы имҩаԥысуаз аидысларақәа, аӷа Кавказ инапахьы аагара алзмыршаз. Анемец фашистцәа Аԥсны алаларазы изыԥшьаргоз аҽазышәарақәа акгьы рылымҵит.
Ихәшәуп, ихаауп, зеиԥш ыҟам ауп
20.04.2019   10:15
Ихәшәуп, ихаауп, зеиԥш ыҟам ауп
Аԥснытәи цха атәыла анҭыҵ хара зыхьӡ цахьоу брендуп. Зеиԥш ыҟам уи агьама хааи ахаҭабзиара ҳараки зыбзоуроу Аԥсны аҳауа ацқьареи, аԥсабара абеиареи роуп, иара убас акраҵанакуеит ара иахьыҟам ԥырхага ҟазҵо ааглыхратә наплак дуқәа.
Фазиль Искандер: Чагьамтәи аҟәыш
06.03.2019   13:00
Фазиль Искандер: Чагьамтәи аҟәыш
Апоет, ашәҟәыҩҩы, афилософ, џьашьахәыла ажәа иазҟазаз, зафоризмқәа узыршанхоз. Ақәра бзиа нызҵаз, зыԥсҭазаара лашаз, аҵыхәтәанынӡа игәы ззыбылуаз аус знапы алакыз, ажәлари аиҳабыреи рыбзиабара иаԥсахаз – ари аҩыза анасыԥ, ҳәара аҭахума, алитераторцәа зегьы рылахь ианым.
Аԥсуа литература абду, аԥсуа ҭҵаарадырра ахацыркҩы Дырмит Гәлиа
21.02.2019   09:50
Аԥсуа литература абду, аԥсуа ҭҵаарадырра ахацыркҩы Дырмит Гәлиа
Иԥсҭазааратә мҩа аихшьала ҟаҵо, Дырмит Гәлиа игәалашәарақәа рҿы иазгәеиҭон аҭҵаарадырреи алитературеи дышрыбжьаз «имчқәа иԥсаҟьазар ҟалап» ҳәа. Ииашаҵәҟьаны иуҳәозар, Аԥсны арҿиразы иара илагала џьашьахәуп, уи иахьа уажәраанӡагьы иаршанхоит аҟыбаҩ ду злаз ари ауаҩ иԥсҭазаара ззикыз иуаажәлар.
Иҵегь аҭагалара
Анҵамҭақәа зегьы
Реиҳа изыԥхьо